Odsetki i udziały w zyskach (dywidendy) w rachunku przepływów pieniężnych

W części dotyczącej działalności operacyjnej pozycja  'Odsetki i udziały w zyskach (dywidendy)' występuje jako korekta wyniku finansowego, a dzieje się tak dlatego, że wynik netto (wzięty z rachunku wyników) 'zawiera' w sobie nie tylko ich część dotyczącą działalności operacyjnej, ale również inwestycyjnej i finansowej, a także oczywiście może zawierać wielkości o charakterze niepieniężnym.

Dlatego w tym miejscu musi być dokonana odpowiednia korekta odsetek (zarówno od zobowiązań, zaciągniętych kredytów bankowych czy pożyczek, jak i należności czy udzielonych pożyczek) oraz wszelkiego rodzaju udziałami w zyskach. Dla jasności wyjaśnijmy, że w przypadku tych drugich chodzi tu o udziały w zyskach przynależne danej jednostce (uzyskiwane na skutek prowadzenia działalności inwestycyjnej), a nie wypłaty z zysku danej jednostki dla jej właścicieli, bo to jest częścią działalności finansowej.

I ponownie, musimy wyłączyć z działalności operacyjnej, odsetki dotyczące działalności finansowej i inwestycyjnej, oraz wypłaty z zysku dotyczące tej drugiej (bo uzyskane wypłaty z zysku nie dotyczą działalności finansowej). A następnie, z właściwym dla nich znakiem wprowadzić je do właściwych rodzajów działalności (nie dotyczy to oczywiście wielkości niezrealizowanych, czyli nie wpływających na zmianę stanu gotówki). Przedstawia to poniższa tabela:

Zrealizowanych odsetek uzyskanych od należności (innych niż finansowe i inwestycyjne - przede wszystkimi z tytułu dostaw i usług) oraz zapłaconych od zobowiązań (innych niż finansowe i inwestycyjne - głównie z tytułu dostaw i usług), z oczywistych względów, nie wyłączamy (bo dotyczą obszaru operacyjnego). Nie wyłączamy również tych, które były tylko zaksięgowane, ale nie zapłacone tj. niezrealizowanych, bo przez fakt, że są częścią należności i zobowiązań, automatycznie eliminują się poprzez różnice w stanach tych pozycji.

Przykład

Firma zaciągnęła na koniec roku T kredyt (100.000 zł) i równocześnie udzieliła pożyczki jednostce zewnętrznej (50.000 zł). Na przestrzeni roku T+1, w obu przypadkach wielkość zadłużenia nie zmieniła się, ale od zadłużenia naliczane są odsetki (oprocentowanie w obu przypadkach 6%).

Zgodnie z umową kredytową, odsetki za dany m-c płatne są do 20 dnia następnego m-ca (zatem oprócz odsetek zapłaconych pojawią się odsetki naliczone za m-c grudzień roku T+1, jeszcze nie zapłacone). Zgodnie z umową pożyczki, odsetki płatne są raz na pół roku, odpowiednio do końca m-ca następującego po półroczu (a więc oprócz odsetek zapłaconych za I półrocze, pojawią się odsetki naliczone za II półrocze do zapłacenia w następnym roku).

Bilans na koniec roku T

Rachunek zysków i strat za rok T+1

Jak widać, na wynik finansowy składają się wszystkie naliczone odsetki, bez względu na fakt czy były zapłacone czy nie.

Rachunek przepływów pieniężnych za rok T+1

Stan gotówki spadł jednak aż o 4.000 zł, na co złożył się wpływ gotówki z działalności inwestycyjnej (1.500), i wydatek z tytułu działalności finansowej (-5.500).

Bilans na koniec roku T+1

¹ 50.000 (stan na koniec roku T) + 1.500 (niezapłacone odsetki)

² 100.000 (stan na koniec roku T) + 500 (niezapłacone odsetki)